Sposób prezentowania danych finansowych ma kluczowe znaczenie dla inwestorów, analityków i pozostałych interesariuszy. W odpowiedzi na wieloletnie oczekiwania dotyczące większej porównywalności i przejrzystości sprawozdań finansowych, Międzynarodowa Rada Standardów Rachunkowości (IASB) wprowadziła nowy standard MSSF 18 – Prezentacja i ujawnienia w sprawozdaniach finansowych, opublikowany 9 kwietnia 2024 r.

Standard zastępuje dotychczasowy MSR 1 i ma zastosowanie do okresów sprawozdawczych rozpoczynających się od 1 stycznia 2027 r., wraz z obowiązkiem retrospektywnego przekształcenia danych porównawczych.

Głównym celem MSSF 18 jest zwiększenie przejrzystości, porównywalności oraz spójności prezentowanych informacji finansowych, przy jednoczesnym zachowaniu dotychczasowych zasad wyceny i ujmowania pozycji.

Kluczowe zmiany wprowadzone przez MSSF 18

1. Nowe kategorie przychodów i kosztów

IFRS 18 wprowadza jednolitą klasyfikację wszystkich pozycji wyniku finansowego do pięciu kategorii:

• Działalność operacyjna – kategoria rezydualna, obejmująca pozycje niezaliczone do pozostałych kategorii, typowo związane z główną działalnością jednostki.
• Inwestowanie – pozycje dotyczące aktywów generujących zwroty w sposób niezależny od innych zasobów.
• Finansowanie – przychody i koszty wynikające z pozyskania kapitału oraz obsługi zobowiązań finansowych.
• Podatek dochodowy.
• Działalność zaniechana.

2. Dwa obowiązkowe subtotale w rachunku zysków i strat

Jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie dwóch obowiązkowych subtotali prezentowanych w rachunku wyników:

• Operating profit or loss,
• Profit or loss before financing and income taxes.

Zmiana ta ma na celu uporządkowanie i ujednolicenie sposobu prezentacji kluczowych wyników finansowych między podmiotami.

3. Obowiązkowe ujawnienia dotyczące MPM (Miary Efektywności Zarządczej)

Nowym wymogiem jest obowiązek prezentowania i szczegółowego uzgadniania tzw. management-defined performance measures (MPM).
MPM to wskaźniki:

• używane przez kierownictwo do oceny wyników jednostki,
• komunikowane publicznie,
• niezdefiniowane przez MSSF, lecz istotne dla oceny działalności.

Jednostki będą musiały:

• opisać metodologię obliczeń,
• wyjaśnić cel stosowania wskaźnika,
• przedstawić uzgodnienie do danych wynikających bezpośrednio ze sprawozdania finansowego.

4. Zasady prezentacji kosztów – według rodzaju lub funkcji

Standard doprecyzowuje zasady prezentacji kosztów operacyjnych. Podmioty muszą konsekwentnie stosować jedną z metod:

• według rodzaju (np. amortyzacja, wynagrodzenia),
• według funkcji (np. koszty sprzedaży, koszty administracyjne),

wybierając tę, która najlepiej odzwierciedla sposób prowadzenia działalności.

5. Rozszerzone wymagania dotyczące ujawnień

IFRS 18 wzmacnia zasady agregacji i dezagregacji informacji, wymagając:

• większej szczegółowości,
• spójnego grupowania pozycji,
• jasnego etykietowania danych w sprawozdaniach i notach.

Zmiana ta odpowiada bezpośrednio na postulaty inwestorów i użytkowników sprawozdań.

Wpływ MSSF 18 na przedsiębiorstwa

Wdrożenie MSSF 18 stanowi istotne wyzwanie organizacyjne i technologiczne. przebudowę struktury rachunku zysków i strat zgodnie z nowymi kategoriami i subtotalami,

• dostosowanie systemów finansowo-księgowych i raportowych,
• aktualizację wskaźników i raportów zarządczych (w tym MPM),
• zapewnienie spójnych danych porównawczych (2026),
• przeszkolenie kadr finansowych, controllingowych oraz zarządów,
• przegląd procesów raportowania wewnętrznego i zewnętrznego.

Kogo dotyczy MSSF 18?

Standard będzie obowiązywać wszystkie jednostki sporządzające sprawozdania według MSSF, niezależnie od sektora działalności.
Zmiana nie wpływa na ujmowanie ani wycenę, lecz w znacznym stopniu zmienia prezentację i zakres ujawnień.

Dlaczego PKF Polska?

Wdrożenie MSSF 18 wymaga doświadczenia, kompetencji oraz dobrze zaplanowanego procesu. PKF Polska może kompleksowo wesprzeć Twój podmiot dzięki:

1. Eksperckiej wiedzy i doświadczeniu

Nasz zespół od lat bada i wspiera jednostki raportujące zgodnie z MSSF, dzięki czemu doskonale rozumiemy zarówno techniczne, jak i praktyczne wyzwania wdrożeniowe.

2. Indywidualnemu podejściu – „potrzeby szyte na miarę”

Każda organizacja ma własną specyfikę – a IFRS 18 wymaga często szczegółowej analizy modelu biznesowego i procesów. Zapewniamy podejście oparte na realnych potrzebach jednostki.

3. Doświadczeniu w audycie i wdrażaniu zmian regulacyjnych

Zmiany w standardach raportowania to nasza codzienność. Monitorujemy regulacje, interpretacje i praktyki rynkowe, aby wspierać naszych klientów zgodnie z najnowszymi wymogami.

4. Wsparciu w całym procesie transformacji

Od analizy wpływu, przez dostosowanie procesów i systemów finansowych, po testy, szkolenia i dokumentację – prowadzimy organizację przez cały proces wdrożenia MSSF 18.